W 1662 r. Naro\u0144ski przy Mojtynach wpisa\u0142 23 w\u0142\u00f3ki (oko\u0142o 388 ha). W 1815 r. wie\u015b liczy\u0142a 30 dym\u00f3w i 155 os\u00f3b, a w 1838 – 29 dym\u00f3w i 159 mieszka\u0144c\u00f3w. Zabudowa miejscowo\u015bci uformowa\u0142a si\u0119 w kszta\u0142cie ulic\u00f3wki. Wie\u015b nale\u017ca\u0142a do parafii w Nawiadach od samego pocz\u0105tku.<\/p>\n\n\n\n
W I po\u0142. XIX wieku kryzys gospodarczy spowodowany wieloma wojnami, nieurodzajami oraz epidemiami przyczyni\u0142 si\u0119 do szukania nowych form o\u017cywienia gospodarczego w ca\u0142ych Niemczech. Kryzys nie omin\u0105\u0142 tak\u017ce Mojtyn. Pa\u0144stwo niemieckie w tym czasie inwestowa\u0142o w rozw\u00f3j dr\u00f3g, kolei, kana\u0142\u00f3w wodnych, a tak\u017ce w melioracj\u0119 teren\u00f3w podmok\u0142ych. To przyczyni\u0142o si\u0119 do rozwoju \u017cycia gospodarczego i wzrostu zatrudnienia. Na teren Prus Wschodnich przybywali nowi osadnicy z Niemiec zachodnich. Pilna by\u0142a potrzeba zagospodarowywania nowych po\u0142aci ziem. <\/p>\n\n\n\n
Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w tym czasie tak\u017ce proces uw\u0142aszczeniowy. Rozw\u00f3j rolnictwa wymaga\u0142 tak\u017ce nowych grunt\u00f3w pod upraw\u0119. Ziemie okalaj\u0105ce Mojtyny by\u0142y ju\u017c zagospodarowane. By poszerzy\u0107 obszar ziem uprawnych, mieszka\u0144cy trzech miejscowo\u015bci powo\u0142ali Zwi\u0105zek Wodny Nawiadzko-Mojty\u0144ski. Celem Zwi\u0105zku by\u0142o zmeliorowanie mokrade\u0142 przylegaj\u0105cych do jeziora nawiadzkiego i mojty\u0144skiego, a tak\u017ce o obni\u017cenie poziomu wody w jeziorach o 60 cm. Prace, z jakimi mia\u0142 si\u0119 upora\u0107 Zwi\u0105zek, zrealizowano pod koniec XIX w. Odzyskano dzi\u0119ki temu sporo grunt\u00f3w pod upraw\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Pod koniec lat czterdziestych XIX w. w Mojtynach mieszka\u0142y 22 rodziny. Miejscowo\u015b\u0107 by\u0142a zwarta, nie by\u0142o gospodarstw na koloniach.<\/p>\n\n\n\n
Gospodarstwa domowe i rolne<\/strong> w Mojtynach w roku 1848<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pod koniec XIX w. i na pocz\u0105tku XX w. Mojtyny powi\u0119kszy\u0142y si\u0119 o kilka gospodarstw rolnych, kt\u00f3re wybudowano na koloniach (tkz. wybudowania). W 1909 r. wybudowa\u0142 gospodarstwo Abramzik. Typowa zabudowa mazurska w tym czasie tak wygl\u0105da\u0142a. Patrz\u0105c od domu mieszkalnego, kt\u00f3ry by\u0142 budowany z czerwonej wypalanej ceg\u0142y, naprzeciwko budowano du\u017c\u0105 stodo\u0142\u0119. Po jednej ze stron by\u0142a wozownia i inne pomieszczenia gospodarcze, a po drugiej obory i chlewy. Podw\u00f3rza najcz\u0119\u015bciej by\u0142y du\u017ce. Nieopodal domu mieszkalnego by\u0142a studnia, a przy budynkach gospodarczych kierat. W wielu wsiach mazurskich by\u0142y wiatraki holenderskie, taki te\u017c by\u0142 i w Mojtynach. Jednak dzi\u015b nie ma po nim \u017cadnego \u015bladu. A warunki atmosferyczne by\u0142y i s\u0105 nadal doskona\u0142e, cz\u0119sto wiej\u0105ce wiatry od zachodu, by\u0142y tanim \u017ar\u00f3d\u0142em energii nap\u0119dzaj\u0105cym wiatrak, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 za m\u0142yn tej lokalnej spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W 1662 r. Naro\u0144ski przy Mojtynach wpisa\u0142 23 w\u0142\u00f3ki (oko\u0142o 388 ha). W 1815 r. wie\u015b liczy\u0142a 30 dym\u00f3w i 155 os\u00f3b, a w 1838 – 29 dym\u00f3w i 159 mieszka\u0144c\u00f3w. Zabudowa miejscowo\u015bci uformowa\u0142a si\u0119 w kszta\u0142cie ulic\u00f3wki. Wie\u015b nale\u017ca\u0142a do parafii w Nawiadach od samego pocz\u0105tku. W I po\u0142. XIX wieku kryzys gospodarczy spowodowany … <\/p>\nLp.<\/td> Imi\u0119 i nazwisko<\/td> Area\u0142 ziemi<\/td> Konie<\/td> Krowy<\/td> Owce<\/td> \u015awinie<\/td><\/tr> W\u0142\u00f3ki<\/td> Morgi<\/td><\/tr> 1.<\/td> Johann Willan<\/td> 1<\/td> 10<\/td> 2<\/td> 1<\/td> 7<\/td> 4<\/td><\/tr> 2.<\/td> Andreas Hank<\/td> —<\/td> 13<\/td> —<\/td> 1<\/td> 3<\/td> —<\/td><\/tr> 3.<\/td> Johann Lumma<\/td> —<\/td> 26<\/td> 2<\/td> —<\/td> 4<\/td> —<\/td><\/tr> 4.<\/td> Carl Pallasch<\/td> —<\/td> 26<\/td> 2<\/td> —<\/td> 4<\/td> —<\/td><\/tr> 5.<\/td> Johann Waschke<\/td> —<\/td> 26<\/td> 2<\/td> —<\/td> 4<\/td> —<\/td><\/tr> 6.<\/td> Friedrich Losch<\/td> 1<\/td> 23<\/td> 3<\/td> 1<\/td> 4<\/td> 2<\/td><\/tr> 7.<\/td> Jacob Kiparski<\/td> 1<\/td> 23<\/td> 3<\/td> 1<\/td> 4<\/td> 2<\/td><\/tr> 8.<\/td> Johann Eichel<\/td> 1<\/td> 23<\/td> 3<\/td> 1<\/td> 4<\/td> 2<\/td><\/tr> 9.<\/td> Christoph Bloch<\/td> 1<\/td> 16<\/td> 3<\/td> 1<\/td> 4<\/td> —<\/td><\/tr> 10.<\/td> Wilhelm Will<\/td> 1<\/td> —<\/td> 3<\/td> 1<\/td> 4<\/td> —<\/td><\/tr> 11.<\/td> Gottlieb Gemballa<\/td> 1<\/td> 10<\/td> 3<\/td> 1<\/td> 4<\/td> —<\/td><\/tr> 12.<\/td> Frantz Matzkowski<\/td> —<\/td> 26<\/td> 2<\/td> 1<\/td> 4<\/td> —<\/td><\/tr> 13.<\/td> Wilhelm Guszewski<\/td> 1<\/td> 23<\/td> 3<\/td> 1<\/td> 4<\/td> 1<\/td><\/tr> 14.<\/td> Johann Jewski<\/td> 1<\/td> 10<\/td> 2<\/td> —<\/td> 3<\/td> —<\/td><\/tr> 15.<\/td> Michael Dopatka<\/td> —<\/td> 13<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td><\/tr> 16.<\/td> Wilhelm Berlsch<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td><\/tr> 17.<\/td> Wilhelm Mathusek<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td><\/tr> 18.<\/td> Wilhelm Komorowski<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td><\/tr> 19.<\/td> Wilhelm Broderek<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td><\/tr> 20.<\/td> Carl Krosta<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td><\/tr> 21.<\/td> Fridrich Fanela<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td><\/tr> 22.<\/td> Wilhelm Olbrisch<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td> —<\/td><\/tr><\/tbody><\/table>
\u0179r\u00f3d\u0142o: APO, 4, syg. 2604, Die Schule in Moythienen Kirschpiel Aweyden (1836 \u2013 1867), s. 297 \u2013 298.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n