{"id":21,"date":"2023-01-07T19:15:05","date_gmt":"2023-01-07T18:15:05","guid":{"rendered":"http:\/\/mojtyny.pl\/mojtyny\/?page_id=21"},"modified":"2023-05-08T18:08:26","modified_gmt":"2023-05-08T16:08:26","slug":"lokacja-i-etymologia-nazwy-miejscowosci","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mojtyny.pl\/mojtyny\/lokacja-i-etymologia-nazwy-miejscowosci\/","title":{"rendered":"Lokacja i etymologia nazwy miejscowo\u015bci &#8211; Mojtyny"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Miejscowo\u015b\u0107 istnia\u0142a ju\u017c w 1450 r., by\u0142a wymieniana w rejestrze czynszowym prokuratorii szestne\u0144skiej, by\u0142a wsi\u0105 czynszow\u0105 na prawie che\u0142mi\u0144skim. Pierwszy dokument lokacyjny sprzed 1450 r. nie ocala\u0142, i nie wiemy, kto by\u0142 jego wystawc\u0105 i kim by\u0142 zasad\u017aca. Nale\u017cy przypuszcza\u0107, \u017ce pierwszy dokument wystawiono w II po\u0142owie XIV w. Mo\u017cna tak\u017ce mniema\u0107, \u017ce Mojtyny otrzyma\u0142y akt lokacyjny wcze\u015bniej ni\u017c Nawiady (1397 r.). Najprawdopodobniej wybrano to miejsce do zasiedlenia ze wzgl\u0119du na swe atrakcyjne po\u0142o\u017cenie. Mi\u0119dzy trzema jeziorami i poblisk\u0105 puszcz\u0105. Gwarantowa\u0142o to bezpiecze\u0144stwo i \u0142atwo\u015b\u0107 uprawy pobliskich p\u00f3l i \u0142\u0105k. Tak\u017ce jeziora dostarcza\u0142y sporo ryb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\"><em><strong>Tre\u015b\u0107 aktu lokacyjnego Mojtyn:<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mojtyny.pl\/mojtyny\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Akt-lokacyjny-Mojtyn.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-271\" width=\"673\" height=\"960\" srcset=\"https:\/\/mojtyny.pl\/mojtyny\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Akt-lokacyjny-Mojtyn.jpg 521w, https:\/\/mojtyny.pl\/mojtyny\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Akt-lokacyjny-Mojtyn-210x300.jpg 210w\" sizes=\"auto, (max-width: 673px) 100vw, 673px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Zachowa\u0142 si\u0119 drugi dokument lokacyjny Mojtyn. W szestne\u0144skich ksi\u0119gach urz\u0119dowych widnieje on pod nazw\u0105 Moten. Wystawc\u0105 aktu lokacyjnego by\u0142 Fritz Locken, zarz\u0105dca Szestna w latach 1454-82. Nie nale\u017ca\u0142 on do zakonu krzy\u017cackiego, to jednak posiada\u0142 wszelkie prawa do wystawiania dokument\u00f3w lokacyjnych. Dokument lokacyjny Mojtyn wystawiono po drugim pokoju toru\u0144skim, w latach 1470-80. Nie znamy dok\u0142adnej daty napisania aktu lokacyjnego. Tak\u017ce nie wiemy, kim by\u0142 zasad\u017aca, znamy tylko jego imi\u0119 i nazwisko &#8211; Piotr von Motingen, o kt\u00f3rym nie ma \u017cadnej wiadomo\u015bci sk\u0105d przyby\u0142<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Spr\u00f3bujmy tu odpowiedzie\u0107 na kolejne pytania. Sk\u0105d nazwa Mojtyny i sk\u0105d przyby\u0142 Piotr Motingen, ten kt\u00f3ry otrzyma\u0142 akt lokacyjny Mojtyn?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Nie udziel\u0119 zapewne tu jednoznacznej odpowiedzi. Ale spr\u00f3bujmy. By\u0107 mo\u017ce, Motingen to nazwa miejscowo\u015bci, sk\u0105d przyby\u0142 Piotr. Szukaj\u0105c na mapie Europy, znajdujemy dwie podobnie brzmi\u0105ce miejscowo\u015bci w Austrii, z kt\u00f3rych m\u00f3g\u0142 przyby\u0107. Wilhelm Bader sprawdzi\u0142 zasoby archiw\u00f3w tych miejscowo\u015bci i nie natrafi\u0142 na \u017cadne \u017ar\u00f3d\u0142a, kt\u00f3re by m\u00f3wi\u0142y o Piotrze von Motingen. Najprawdopodobniej jest to fa\u0142szywa teza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">By\u0107 mo\u017ce, nazwa miejscowo\u015bci Mojtyny ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w pruskim nazewnictwie. Dr Kilian w swojej publikacji \u201ePochodzenie i mowa Pruska\u201d tak pisze: \u201e(\u2026) nazwa miejscowo\u015bci Mojtyny jest z pewno\u015bci\u0105 pochodzenia staropruskiego, tak\u017ce w \u015brodku Prus znajduj\u0105 si\u0119 jeziora i miejscowo\u015bci o podobnej nazwie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Georg Gerullis w swojej pracy wywodzi nazw\u0119 Mojtyn z innych ju\u017c istniej\u0105cych staropruskich nazw. I tak podaje, \u017ce:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">\u2022 w 1375 r. znajdujemy nazw\u0119 rzeki w obszarze Gierdaw pod nazw\u0105 Motein<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">\u2022 w 1388 r. w powiecie mr\u0105gowskim istnia\u0142o jezioro pod nazw\u0105 Motyn<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">\u2022 w 1397 r. w okolicach Reszla by\u0142o jezioro pod nazw\u0105 Motyngen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">W tej tezie G. Gerulis wywodzi nazw\u0119 miejscowo\u015bci Mojtyny od nazwy jeziora. Stwierdza, \u017ce trzon wyrazu \u201emoty\u201d by\u0142 u\u017cywany w wielu r\u00f3\u017cnych nazwach. I tu nale\u017cy dopatrywa\u0107 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142a nazwy tej miejscowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Do tej pory dok\u0142adnie nie uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107, kim by\u0142 Piotr von Motyngen i sk\u0105d pochodzi nazwa miejscowo\u015bci. S\u0105 to tylko przypuszczenia, kt\u00f3re uchylaj\u0105 nam r\u0105bek tajemnicy tej niewielkiej miejscowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">By\u0107 mo\u017ce, Piotr von Motingen by\u0142 \u017co\u0142nierzem, kt\u00f3ry walczy\u0142 u boku Fritza Lockena w czasie wojny trzynastoletniej (1454 \u20131466). Za swoj\u0105 lojalno\u015b\u0107 w s\u0142u\u017cbie otrzyma\u0142 dobra na prawie che\u0142mi\u0144skim w okolicach jeziora Mojtyny. Nie wiadomo jednak, czy dzia\u0142ania wojenne z czas\u00f3w wojny trzynastoletniej spowodowa\u0142y du\u017ce zniszczenia w ju\u017c istniej\u0105cej miejscowo\u015bci. Ale wiemy z przekaz\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych, \u017ce zar\u00f3wno wojska zakonne, jak i wojska Zwi\u0105zku Pruskiego, maszeruj\u0105c przez wsie i miasta, niszczy\u0142y i grabi\u0142y napotkane dobra. Podobny los m\u00f3g\u0142 spotka\u0107 tak\u017ce Mojtyny ( zapewne mieszka\u0142o w nich w\u00f3wczas jeszcze wielu Prus\u00f3w), kt\u00f3re mog\u0142y si\u0119 nie obroni\u0107, wi\u0119c zosta\u0142y doszcz\u0119tnie zniszczone. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Wojska zaci\u0119\u017cne zakonu maszerowa\u0142y od po\u0142udnia w g\u0142\u0105b Prus. Wpierw odzyskano Szczytno, nast\u0119pnie Pasym. Wiosn\u0105 1455 r. zakon odzyska\u0142 panowanie w Szestnie i Rynie. Od strony Szczytna w kierunku Szestna bieg\u0142 szlak drogowy, z kt\u00f3rego korzystali nie tylko w\u0119drowni kupcy, ale tak\u017ce i wojska. Na tym szlaku znajduj\u0105 si\u0119 Nawiady, ale zapewne nic nie sta\u0142o na przeszkodzie, by zboczy\u0107 dwa kilometry dla zdobycia \u0142up\u00f3w wojennych. Je\u015bli tak by\u0142o, to faktycznie teren ten potrzebowa\u0142 nowej lokacji i nowego zasad\u017acy, kt\u00f3rym by\u0142 w latach siedemdziesi\u0105tych XV w. Piotr von Motingen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Miejscowo\u015b\u0107 istnia\u0142a ju\u017c w 1450 r., by\u0142a wymieniana w rejestrze czynszowym prokuratorii szestne\u0144skiej, by\u0142a wsi\u0105 czynszow\u0105 na prawie che\u0142mi\u0144skim. Pierwszy dokument lokacyjny sprzed 1450 r. nie ocala\u0142, i nie wiemy, kto by\u0142 jego wystawc\u0105 i kim by\u0142 zasad\u017aca. Nale\u017cy przypuszcza\u0107, \u017ce pierwszy dokument wystawiono w II po\u0142owie XIV w. Mo\u017cna tak\u017ce mniema\u0107, \u017ce Mojtyny otrzyma\u0142y &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/mojtyny.pl\/mojtyny\/lokacja-i-etymologia-nazwy-miejscowosci\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201eLokacja i etymologia nazwy miejscowo\u015bci &#8211; Mojtyny\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":76,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-21","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mojtyny.pl\/mojtyny\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/21","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mojtyny.pl\/mojtyny\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mojtyny.pl\/mojtyny\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mojtyny.pl\/mojtyny\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mojtyny.pl\/mojtyny\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mojtyny.pl\/mojtyny\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/21\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":272,"href":"https:\/\/mojtyny.pl\/mojtyny\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/21\/revisions\/272"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mojtyny.pl\/mojtyny\/wp-json\/wp\/v2\/media\/76"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mojtyny.pl\/mojtyny\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}